Đề bài: Nêu vắn tắt sự nghiệp văn học của Nam Cao

Nam Cao (1917 - 1951), tên khai sinh là Trần Hữu Tri. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân ở làng Đại Hoàng, thuộc tổng Cao Đà, huyện Nam Sang, phủ Lý Nhân, tỉnh Hà Nam.

BÀI LÀM

Nam Cao (1917 - 1951), tên khai sinh là Trần Hữu Tri. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân ở làng Đại Hoàng, thuộc tổng Cao Đà, huyện Nam Sang, phủ Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Ông từng bôn ba kiếm sống nhiều nơi, nhưng do sức khỏe yếu, lại phải trở về quê kiếm sống bằng nghề dạy học và viết văn. Năm 1946, ông ra Hà Nội, hoạt động trong Hội Văn hóa cứu quốc và là Thư kí tòa soạn tạp chí Tiền phong của Hội và tham gia đoàn quân Nam tiến. Sau đó lại trở về nhận công tác ở Văn hóa Nam Hà. Năm 1947, Nam Cao lên Việt Bắc, làm phóng viên báo Cứu quốc và là Thư kí tòa soạn báo Cứu quốc Việt Bắc. Năm 1950, ông về công tác ở tạp chí Văn nghệ. Tháng 11 năm 1951, trên đường đi công tác vùng sau lưng địch của Liên khu Ba, Nam Cao bị địch phục kích bắt được và bán chết gần Hoàng Đan (lúc đó thuộc tỉnh Ninh Bình). Ông là nhà văn có vị trí hàng đầu trong nền văn học Việt Nam đầu thế kỉ XX và là một trong số những đại diện xuất sắc nhất của trào lưu văn học hiện thực phê phán trước 1945. Nam Cao cũng là một cây bút tiêu biểu nhất của chặng đầu nền văn học mới sau Cách mạng. Ông được Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật đợt năm 1996.

Sáng tác trước Cách mạng của Nam Cao tập trung vào hai mảng đề tài chính: đề tài về người trí thức tiểu tư sản nghèo và đề tài về người nông dân.

Viết về đề tài người trí thức tiểu tư sản nghèo, Nam Cao đã miêu tả sinh động và trung thực những bi kịch tâm hồn của họ. Những con người ấy có ý thức sâu sắc về sự sống, muốn sống có hoài bão, phát triển nhân cách, nhưng lại bị gánh nặng cơm áo hàng ngày làm cho “chết mòn về tâm hồn. Mặt khác, Nam Cao cũng ghi lại cuộc đấu tranh tư tưởng trung thực của những nhà văn tiểu tư sản để vượt lên chiến thắng với mọi cám dỗ tầm thường, để khỏi bị trượt ngã, giữ được nhân cách của mình. Đáng chú ý là tiểu thuyết Sống mòn và các truyện ngắn: Giăng sáng, Đời thừa, Cười, Mua nhà, Nước mắt, Những chuyện không muốn viết,...

Ở đề tài người nông dân, Nam Cao đã dựng lên một cách chân thực cuộc sống cùng khổ, không lối thoát của những người lao động lương thiện đã bị bọn cường hào, địa chủ và xã hội phong kiến bóc lột thậm tệ, một số bị đẩy vào con đường lưu manh hóa. Các tác phẩm tiêu biểu: Chí Phèo, Nửa đêm, Lão Hạc, Dì Hảo, Một đám cưới, Trẻ con không được ăn thịt chó, Mua danh, Tư cách mõ, Điếu văn, Một bữa no,...

Sau Cách mạng, Nam Cao sáng tác để phục vụ kháng chiến. Ông cũng là một trong những cây bút tiêu biểu nhất ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Một số truyện ngắn của ông được độc giả chú ý và đánh giá cao: Đôi mắt (1948), Nhật kí ở rừng (1948), tập bút kí Chuyện biên giới (1950). Đôi mắt là một trong những sáng tác xuất sắc nhất của Nam Cao và cũng là của nền văn học mới sau Cách mạng. Nếu Giăng sáng, Đời thừa được coi là những truyện ngôn ngữ thuật trước Cách mạng của Nam cao thì Đôi mắt là một quan điểm rất tiến bộ và đầy giá trị nhân đạo của ông về nghệ thuật.

Nam Cao hi sinh giữa lúc tài năng đang độ chín. Những sáng tác mà ông để lại có một giá trị rất lớn về tư tưởng và nghệ thuật. Trong đó Chí Phèo có thể coi là một kiệt tác của nền văn học Việt Nam hiện đại. Nam Cao có phong cách độc đáo, giản dị, mộc mạc mà sâu sắc, thâm thúy, sắc lạnh và trữ tình thắm thiết. Các tác phẩm của ông có nội dung và hiện thực nhân đạo sâu sắc, mà cái gốc của tài năng đó chính là một tấm lòng đầy yêu thương đối với lớp người cùng khổ nhất trong xã hội. Ở ông, “tài” và “tâm”, tư cách công dân và tư cách nghệ sĩ luôn hài hòa làm một. Nam Cao là một tấm gương tiêu biểu về thái độ lao động nghệ thuật nghiêm túc và có trách nhiệm.

Các bài học liên quan
Bày tỏ ý kiến của mình về vấn đề mà tác giả Thân Nhân Trung đã nêu trong Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba - 1442 (Trang 14 SGK Văn 11)
Đọc truyện Tấm Cám, anh (chị) suy nghĩ gì về cuộc đấu tranh giữa cái thiện với cái ác, giữa người tốt với kẻ xấu trong xã hội xưa và nay? ( Trang 14 SGK Văn 11)

Bài học nổi bật nhất

Đề thi lớp 11 mới cập nhật